На зямлі тамілаў. Горад чидамбарам

Вы знаходзіцеся: На зямлі тамілаў

У двухстах кіламетрах да поўдня ад Мадраса ёсць невялікі горад Чидамбарам. Яго гонар і галоўная выбітнасць - манументальныя збудаванні індуісцкага храма Натараджи. Яго пачалі будаваць паўднёваіндыйскія дынастыі ў IX павеку. Акрамя залы з тысячью калонамі храм знакаміты тым, што ў скульптуры, якая ўпрыгожвае два яго гопурама, захаваны сто восем пастаў класічнага рытуальнага танца. Сто пяцьдзесят гадоў назад ён атрымаў назву 'Бхарата натьям' па імі легендарнага манарха Бхараты, які дзве тысячы гадоў назад апісаў усе сто восем элементаў гэтага танца ў трактаце 'Натьяшастра'.

Адзін час храм стала часта наведваць цікавая дзяўчына. Два гады яна ўважліва вывучала кожную танцавальную паставу, застылую ў камені, расшыфроўвала надпісы пад ёю, фатаграфавала скульптуру. Паралельна яна прарабіла такую ж працу яшчэ ў двух храмах - у Танджавуре і Кумбака-наме. Затым усё, што вывучыла ў храмах, скрупулёзна параўноўвала з апісаннямі ў трактаце 'Натьяшастра'.

Гэта была Падма Субраманиям, якая да таго часу стала ўжо магістрам мастацтваў і вядомай танцоркай. Выкананне ёю 'Бхарата натьям' нязменна высока ацэньвалася крытыкай. Яна выступала ў шматлікіх краінах, у тым ліку ў Савецкім Звязе.

Але сама Падма не была здаволена тым, што дасягнула. Справа ў тым, распавядала яна нам, што са стагоддзямі шматлікае з гэтага класічнага танца было згублена. Шматлікія танцоркі механічна паўтаралі завучаныя элементы, не ўзбагачаючы танец, а штосьці непазбежна губляючы. І Падма вырашыла аднавіць выдатны танцавальны стыль у яго першароднай прыгажосці і поўнасці, цясней звязаць яго з фольлором, узбагаціць элементамі народнай творчасці, зрабіць бліжэй шырокім масам.

І цуд адбыўся! Усё, што было захавана ў камені і апісана ў старажытным трактаце, ажыло і зазіхацела ў захапляльных дух і ўяўленне танцах Падмы. 'У яе мастацтве - сіла, прыгажосць і лірызм,- пісаў крытык у часопісе 'Иллюстрейтед уикли оф Индиа'.- Яно прыносіць эстэтычнае і інтэлектуальнае задавальненне. Гэтага атрымоўваецца дасягнуць вельмі нешматлікім выканаўцам'.